Κουβέντες του στροφαλοθαλάμου: Kool Kustoms

Αν και ο Mr. Editor διαφωνεί με τα μακροσκελή αφιερώματά μου, νομίζω ότι για αυτή τη φορά θα κάνει μια εξαίρεση αφού κάπως χρειάζεται να κλείσει η ενότητα. Μάλιστα στην αντίθεσή του αυτή στη συνήθεια να πλατειάζω το λόγο μου, έδωσε μιαν εναλλακτική την οποία και μάλιστα θα ακολουθήσω στο μέλλον. Μέχρι τότε όμως πρέπει να κλείσει το θέμα του πρωίμου αμερικανικού customizing και αυτό θα γίνει με την αρχή όλων. Στη θεωρία των συνόλων ένα υπερσύνολο είναι αυτό το οποίο εσωκλείει όλα τα υπόλοιπα, δηλαδή αυτό που τα κριτήρια επιλογής των στοιχείων του εμπεριέχουν όλα τα κριτήρια επιλογής των υποσυνόλων του. Κρατείστε το αυτό και συνεχίστε να διαβάζετε…

It all starts with a “K”… Κάποτε στα μέσα των 20’s οι δυο γιοι Ελλήνων μεταναστών, φέροντες το όνομα Barris, μετακομίζουν από το Σικάγο, όπου διέμεναν, στο Roseville της California, λόγω του αιφνίδιου θανάτου των γονιών τους. Τα δυο αγόρια ξεκινούν να εργάζονται στο εστιατόριο των θείων τους (προς Θεού καθόλου στερεότυπο Έλληνες μετανάστες στην Αμερική που έχουν εστιατόριο) και για αμοιβή των εργασιών τους, τους δωρίζεται μια Buick του ’25 για ανακατασκευή στα πλαίσια του παιχνιδιού. Τα αγόρια είχαν επιδείξει, ήδη από την πρώιμη παιδική τους ηλικία, ζήλο για τις τέχνες ιδιαίτερα τη μουσική, τη ζωγραφική και το θέατρο, ασχολιόντουσαν με τη κατασκευή μοντέλων και λοιπών καλλιτεχνημάτων από διάφορα υλικά ενώ είχαν πολύ καλές επιδόσεις στο σχολείο. Με τον ερχομό της Buick, όμως, στο προσκήνιο τα πράγματα άλλαξαν άρδην, αφού τα αγόρια απέκτησαν ένα real life παιχνίδι για να καλύψουν τις ανάγκες για καλλιτεχνική έκφραση. Η επιτυχία της ανακατασκευής και του απαραιτήτου καλλωπίσματος ήταν τέτοια που τα παιδιά κατάφεραν να την πουλήσουν και να πάρουν προς ανακατασκευή ένα Ford Model A (ιδιαίτερα προσφιλές μοντέλο για customizing μέχρι και σήμερα). Από εκεί και πέρα η πορεία των αγοριών ήταν μόνο ανοδική, αφού και εξαιτίας της υπερενεργητικότητος της εφηβείας που τα χτύπησε λίγο μετά, άρχισαν να φτιάχνουν πραγματικά αυτοκινητιστικά έργα τέχνης, φτιάχνοντας μάλιστα μια μόδα που άφησε ανεξίτηλο το σημάδι της στην ιστορία. Τα αγόρια αυτά είναι τα αδέρφια George και Sam Barris, δύο από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες στο χώρο του customizing, είναι αυτοί που πρόσθεσαν αρχικά το “K” στο custom για να ξεχωρίζει σαν είδος τέχνης (ο George το έκανε για να ακριβολογούμε, όταν δημιούργησε την πρώτη custom αυτοκινητιστική κοινότητα στο Los Angeles με όνομα “Kustom Car Club of Los Angeles”) και που η επιχείρηση τους έγινε φυτώριο για πολλούς καλλιτέχνες του είδους και μη.

Down to business… Παρόλο που οι επεμβάσεις σε ένα Kustom δεν περιορίζονται στην εμφάνιση, το χαρακτηριστικό που κερδίζει, πραγματικά, την παράσταση σε ένα τέτοιο όχημα είναι οι μετατροπές στον εσωτερικό και εξωτερικό διάκοσμο. Εδώ να σημειωθεί ότι αφενός δεν μιλάμε για άπλα ένα όχημα αλλά για ένα προϊόν καλλιτεχνικής, τουλάχιστον… διάθεσης και αφετέρου ότι επειδή ακριβώς έχει αυτό το χαρακτήρα είναι μια πολύ μεγάλη ενότητα που ένας μουτζουρόγατος, σαν τον υπογράφων,  επουδενί δεν μπορεί κρίνει ούτε και να αναλύσει σε βάθος. Μαζεύοντας όμως μερικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα που διέπουν, σχεδόν στο σύνολό τους, τα Kustoms θα τα αναφέρουμε παρακάτω. Για αρχή να αναφέρω ότι εξαιτίας της φύσης τους (κάτι που προλογίζει με μεγάλη επιτυχία το όνομά τους) μιλάμε για κατασκευές που μπορεί να ποικίλουν από απλές «μοντίφες» μέχρι ακραία κατασκευάσματα-έργα τέχνης που ουδεμία σχέση έχουν με το αρχικό μοντέλο μέχρι και του σημείου να είναι πραγματικά one-off  ή προϊόντα, μην τα ξανάλεμε, ενός καλλιτεχνικού νου. Το βασικό concept ενός Kustom είναι το αυτοκίνητο να διαφοροποιείται εντόνως από το μοντέλο στο οποίο βασίζεται και να έχει ένα χαρακτηριστικό «αισθητικού αγγίγματος» από τον ιδιοκτήτη του. Σε αυτό, συνεισφέρει και το γεγονός ότι η μόδα ξεκίνησε όταν μετά τον 2^ο Παγκόσμιο Πόλεμο, αφενός οι αμερικανοί βρέθηκαν με πολλά παραπανίσια χρήματα και πολύ φθηνά προϊόντα (ορίστε οι ρίζες του κακού, άρα μην απορείτε με τις «πολεμοχαρείς» απόψεις μου…it’s a win-win situation για όλους) και αφετέρου, ήθελαν να «ξεδώσουν» κάπως, όχι μόνο συλλέγοντας κλασσικά αυτοκίνητα που δεν μπορούσαν να αποκτήσουν λόγω της κρίσης αλλά και επιπλέον μετατρέποντάς τα για να έρθουν πιο πολύ στα γούστα τους. Τα υλικά κατασκευής ενός Kustom είναι αντίστοιχα της εποχής του και των πρακτικών του τότε (η φάση είναι ότι και σήμερα ένα true Kustom πρέπει να ακολουθήσει την ίδια τακτική με τότε παρά την ύπαρξη σαφώς ανωτέρων στην κατεργασία υλικών), χρησιμοποιώντας κατά κύριο λόγο λαμαρίνα  για την κατασκευή του bodywork, νίκελ για τις απαστράπτουσες επιφάνειες, δέρμα και βουρτσισμένα μέταλλα στο εσωτερικό και το προσωπικό αγαπημένο, ελαστικά με λευκού χρώματος προφίλ και extra large μεταλλικά τάσια-κομψοτεχνήματα. Αυτό το οποίο τραβάει τα βλέμματα πάντα είναι οι αλλαγές στο εντυπωσιακό εξωτερικό που ποικίλουν από αλλαγή μεμονωμένων στοιχείων όπως τα φωτιστικά σώματα, οι προφυλακτήρες, οι γρίλιες αερισμού των υποσυστημάτων του αυτοκίνητου, τα περιγράμματα των παραθύρων, οι χειρολαβές κ.ο.κ. μέχρι και την επέμβαση στο αμάξωμα καθεαυτό είτε με την ολική αναμόρφωσή του (κόψιμο, επιμήκυνση, αφαίρεση/χαμήλωμα οροφής κτλ.) είτε με την ανάπλαση των εξωτερικών του επιφανειών για να τους δοθεί νέο σχήμα. Επίσης κοινό σε όλα τα Kustoms ήταν και η αφαίρεση όλων των διακριτικών του οχήματος και αντικατάστασής τους με άλλα που τόνιζαν την προσωπικότητα αυτοκίνητου και ιδιοκτήτη αλλά και φυσικά το custom της υπόθεσης. Ένα τελευταίο χαρακτηριστικό της εξωτερικής εμφάνισης των Kustoms είναι οι εντυπωσιακές βαφές και sticker themes που ενίσχυαν την άποψη περί καλλιτεχνίας αλλά και άλλαζαν άρδην κάθε αισθητική αναβάθμιση στο όχημα προσθέτοντας χαρακτήρα και μοναδικότητα. Όσον αφορά το εσωτερικό τους, αυτό ακλουθούσε το μοτίβο του εξωτερικού όπου αλλάζονταν όχι μόνο τα υλικά κατασκευής για να ταιριάζουν με αυτά του bodywork αλλά και συχνά ακόμη και η διαρρύθμιση του ταμπλό όπως και ολόκληρης της καμπίνας των επιβατών. Τέλος, να αναφέρω ότι παρόλο που το customization έγινε μόδα όχι μόνο στους κύκλους του Hollywood και της τέχνης γενικότερα, αλλά χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τα στούντιο παραγωγής (με πρώτο και καλύτερο τον George Barris και το “Batmobile”) ευτυχώς κρατήθηκε μακριά από την όλο glitter σήψη του χώρου και έμεινε αυθεντικό μέχρι και σήμερα, ακριβώς όπως ήταν και οι ρίζες του.

Προλόγου συνέχεια… Όπως γίνεται άμεσα αντιληπτό τα Kustoms αποτελούν το υπερσύνολο της γενιάς του customizing (έχουν και το όνομα πανάθεμά τα) αφού εσωκλείουν όλα τα χαρακτηριστικά των επιμέρους κατηγοριών που περιγράψαμε στα προηγούμενα άρθρα αλλά και σε αυτά που θα περιγραφούν στο επόμενο και τελευταίο μέρος της θεματικής ενότητας. Θα ξαναπώ για πολλοστή φορά ότι το customizing κάνει τα αυτοκίνητα το ultimate gadget (και σύντροφο αν με ρωτήσετε αλλά για να μην παρεξηγηθώ, άλλο οι γυναίκες, άλλο οι συνήθειες που σε γεμίζουν και οι άντρες θα με καταλάβετε…) και ό,τι πιο κοντινό σαν κατασκεύασμα στον άνθρωπο, με την άπειρη εξελιξιμότητά τους. Καλές βόλτες, καλή εβδομάδα και για την επομένη θα ζητήσω scooter αφού τα σενάρια περί απείρου κάλλους… χαζομάρας από τον ήλιο του σοσιαλισμού επιβεβαιώθηκε και εδραιώθηκε μετά τη σύνοδο κορυφής.

Featherweight

Κουβέντες του στροφαλοθαλάμου: Rat Rods, rusty and proud to say

Finishing races is important, but racing is more important.

Dale Earnhardt

Ο Mr. Editor αυτή την εβδομάδα γνωρίζοντας το φόρτο εργασίας μου με προέτρεψε να γράψω κάτι διαφορετικό, πιθανώς και έξυπνα σκεπτόμενος ότι θα τελείωνα πιο νωρίς και θα έγραφα κάτι πιο μικρό. Λάθος, ο featherweight μυστηριωδώς και αδιανόητα δεν αλλάζει ούτε πεθαίνει αγαπητέ, απλά  σταματάει για τσιγάρο, γαλόνια μολυβδούχας και εκκινεί πάλι. Την προηγουμενη φορα που τα ειπαμε ειχαμε κλεισει το κειμενο λεγοντας ότι ανοιγει ένα μεγαλο κεφαλαιο για την πρωιμη αμερικανικη κουλτουρα του customization. Αφηνοντας τη γκλαμουρια των hot rods και τους φραμπαλαδες που πιο πολύ τα κατετασαν στην κατηγορια των στατικων μοντελων παρουσιασεων, θα παμε σε μια υποκατηγορια που ταιριαζει πιο πολύ στα «πιστευω» του συντακτη και της στηλης.

Βασικα συστατικα της επιτυχιας… Τι χρειαζεσαι για να ευχαριστηθεις ένα αυτοκινητο? Ακομη πιο συγκεκριμενα, ποια είναι τα στοιχεια πανω στη μηχανη που χωριζουν τους αμνους από τα ερίφια? Βαλτε κι ένα ακομη ερωτημα, κατω από το bodywork τι είναι αυτό που μετραει τελικα? Σιγουρα χρειαζεσαι ένα ακαμπτο και ελαφρυ πλαισιο, επισης ενα συστημα αναρτησης για να συγκρατει τις κινησεις του, φρενα που να υπερνικουν τη δυναμη του κινητηρα, μια τετραδα ελαστικα που να αρμοζουν στην εκαστοτε χρηση του αυτοκινητου, έναν κινητηρα με σοβαρα χαρακτηριστικα λειτουργιας και φυσικα ένα ή και περισσοτερα ζευγαρια α***** για να κανεις κουμαντο την παραπανω κατασκευη. Παμε τωρα να απαντησουμε και στα αλλα δυο πρωτα ερωτηματα. Τα στοιχεια που κανουν τον τροχοφορο συντροφο ξεχωριστο, οσο corky κι αν ακουγεται, είναι όλα αυτά που σε κανουν να τον επιλεγεις κάθε φορα αναμεσα σε όλα τα αλλα, αυτά τα στοιχεια που αποτελουν το λογο που εχει φερειπειν πιο πολλα χιλιομετρα με τους πισω παρα με τους μπροστινους τροχους ή που χαιρει ειδικης μεταχειρισης τις Κυριακες στο γκαραζ με τα εργαλεια ανα χειρας και όχι στο υποστεγο του βενζιναδικου με τους αλλοδαπους να το κερωνουν. Οσο για το τι μετραει τελικα, αν και εγκειται στις ειδικες προτιμησεις του καθενος, προσωπικα δεν μετραει τιποτα, όλα τα λεφτα είναι η επιγευση που σου αφηνει κάθε φορα που βγαινεις απο την διαμορφωμενη μαζα μεταλλου με τροχους και εκεινη η στιγμη που πριν την αποχωριστεις μεχρι νεοτερας, στεκεσαι, γυρνας να την κοιταξεις ακομη μια φορα και αποθηκευεις ακομη μια καλη αναμνηση. Αυτό είναι που μετραει… Επειδη, όμως,  το καναμε τσοντα το θεμα, ας προχωρησουμε στο θεμα του κειμενου.

Cars made to be driven… Αυτό είναι εν πολλοις το μοτο των fan των rat rods και εχουν ένα καποιο δικιο ως προς το λογο που τα επιλεγουν εναντι των φαντεζι αδερφων. Αν και ο ορος “rat rod” ξεκινησε ως υποτιμητικος χαρακτηρισμος για κατά βαση low budget, μισοτελειωμενων, home projects, κατασκευασμενων για επι της ουσιας χρηση, που ουδεμια σχεση εχουν με τα «σαλονατα» αδερφια τους, σταδιακα απεκτησαν πολύ και φανατικο κοινο ακριβως για τους ιδιους λογους που τα εκαναν στην αρχη προϊον κατακρισης. Τα rat rods, λοιπον, όπως λεει και ο τιτλος της παραγραφου είναι αυτοκινητα τα οποια εχουν αποταξει τον υλικο κοσμο της επιδειξης, εχουν πεταξει την πολυτελεια από πανω τους και χρησιμοποιουνται για την προσωπικη ευχαριστηση του ιδιοκτητη τους. Κατά βαση είναι hot rods τα οποια δεν περασαν ποτε στα χερια του φανοποιου ή του ταπετσερη αλλα κρατησαν την αγριαδα των πρωτων street rods αποποιουμενα όλα εκεινα τα στοιχεια που κανουν τη μηχανη ομορφη στο ματι αλλα συγκρατωντας αυτά που την κανουν ευχαριστη στο χερι. Από την εμφανιση τους μεχρι και σημερα είναι projects που υλοποιουνται από ενθουσιωδεις ερασιτεχνες, χρησιμοποιωντας εξαρτηματα που βρισκονται σε μαντρες και όχι σε βιτρινες και τελουν χρεη λογου καλυψης του ελευθερου χρονου του ιδιοκτητη τους.

Specs that make a car wanted to be driven… Παροτι είναι ηδη η τριτη φορα που το αναφερω, τα rat rods είναι μισοτελειωμενα hot rods και αρα τα αυτοκινητα στα οποια βασιζονται υποκεινται στην ιδια διαδικασια τροποποιησης, που περιλαμβανει την τροποποιηση του αμαξωματος για να είναι πιο χαμηλο, με πιο μαζεμενες διαστασεις και οσο γινεται πιο ακαμπτο, χαμηλωμα του κεντρου βαρους μεσω αλλαγης των χαρακτηριστικων της αναρτησης και χρησης ενός κολοσσιαιου V8 με δυσθεωρητη χωρητικοτητα και αφθονη ροπη. Η βασικη διαφοροποιηση των rat rods από τα μεγαλα αδελφια εγκειται στον τομεα του look και της χρησης. Εδώ δεν θα συναντησουμε ποτε χρωμιομένες επιφανειες, φαντασμαγορικα γραφικα, μεταλλικα τασια, ουτε καν βαφη. Ένα αυθεντικο rat rod εάν για καποιο λογο χρειαστει χρωμα αυτό θα προκυψει ειτε από ματ επιστρωσεις (μαυρο συνηθως), ειτε από το primer  πριν τη βαφη, ειτε, εάν ο ιδιοκτητης είναι ‘corilας μεχρι το κοκκαλο, αυτό της σκουριας από την, επιτηδευμενη και εκουσια τις περισσοτερες φορες, πολυκαιρια των εξαρτηματων του bodywork. Για να τα παρουμε όμως από την αρχη, μετα την κατασκευη του πατωματος/πλαισιου/αναρτησης που είναι κοινη και για τα δυο ειδη, ερχεται ο «καλωπισμος» του οχηματος. Για την κατηγορια των rat rods τα εξαρτηματα που θα χρησιμοποιηθουν δεν χρειαζεται να είναι καν από το ιδιο μοντελο, ουτε σε καλη κατασταση, καθε άλλο μαλιστα, τα κομματια πρεπει να είναι σε κακη κατασταση για να βγει ο πιο underground/homemade χαρακτηρας του οχηματος προς τα εξω. Στο ιδιο μοτιβο κινειται και το υπολοιπο look, χρησιμοποιωντας ζαντες και λαστιχα από ελαφρα φορτηγα ή από συμβατικα οχηματα αλλα χωρις τη χρηση τασιου, για να δοθει εμφαση στο γεγονος ότι ο ιδιοκτητης δεν φοβαται να το λερωσει χρησιμοποιωντας το σε μια σκονισμενη/γρηγορη διαδρομη ή σε ένα λασποσμενο βαλτοτοπο για να απόφυγει την αστυνομια…if you catch my drift, ενώ και στον τομεα του κινητηρα, η βρωμια εχει την τιμητικη της, οπου δεν θα συναντησεις χρωμιομενα χωνια για τα carburetors, ουτε νικελωμενες τροχαλιες και τεποζιτακια (οσο και να το κανεις δεν λεει να χρειαζεσαι μασκα οηυγονοκολλησης για να αλλαξεις λαδια όταν εχει ηλιο…), κάθε άλλο, αφου τα χωνια αντικαθιστανται από σιδεροσωληνες αποχευτεσης (όχι κυριολεκτικα…), οι κυλινδροκεφαλες, τα τεποζιτακια, οι τροχαλιες και όλα τα αλλα λαμπερα των hot rods μενουν εσκεμμενα σε κατασταση βρωμιας και αποσυνθεσης (εξωτερικα μονο όμως, διχως να επιρρεαζεται η χρηστικοτητα τους) για να τονισουν, τι άλλο, τον χαρακτηρα(-ισμο). Τωρα στο εσωτερικο, τα πραγματα είναι απλα, τα μονα amenities είναι γυμνη λαμαρινα, μερικα οργανα εποπτειας (κανα στροφομετρο, θερμομετρο λαδιου/νερου ενώ για ταχυμετρο ουτε λογος, ειπαμε παρανομια all the way) καθισματα που θυμιζουν μεσαιωνικο βασανιστηριο και τα βασικα οργανα χειρισμου, ητοι τιμονι, λεβιε ταχυτητων/χειροφρενου και τα τρια πενταλ and that’s all…

Ανω τελεια… Πραγματι γιατι ο Mr Editor θα αρχισει παλι τις μαπες και πηρε να δυναμωνει παλι. Δεν θα αφιερωσω παραπανω για τα rat rods γιατι θα καταληξει πονημα, απλα να πω κατι τελευταιο, είναι ισως ο,τι πιο κοντινο στην αρχικη ιδεολογια πισω από το στοχευμενο customization για να τρεχεις, να ευχαριστιεσαι,να μαθαινεις και όχι μονο να κερδιζεις έναν ή την προσοχη των γυρω σου. Πλεον είναι ακομη ένα εμπορικο προϊον hobby και εχει απειρους fan ανα τον κοσμο (ακομη και στην Ευρωπη αλλα περισσοτερα σε επομενο αρθρο) όμως παραμενουν πανεμορφα, αγρια και «ετοιμα για τρελες», ακριβως όπως τοτε…Καλες βολτες, καλη εβδομαδα και ελπιζω μεχρι την επομενη που θα τα πουμε να μην εχει παει το βιωτικο επιπεδο της χωρας πισω στην ποταπαγορευση…

Featherweight